1η Δράση: Εισαγωγή στα κλάσματα με πλαστελίνη
Μας καλεί ένας μάγειρας που δυσκολεύεται να εκτελέσει μία συνταγή καθώς οι δοσολογίες δίνονται με κλάσματα.
3/4 βούτυρο και 1/2 κούπα νερό
Τα παιδιά έχουν στη διάθεσή τους πλάκα πλαστελίνης στο ρόλο του βουτύρου και ερευνούμε πώς μπορούμε να πάρουμε τη ζητούμενη ποσότητα.
Καταλήγουμε να κόψουμε την πλαστελίνη με το χάρακα σε 4 ίσα κομάτια από τα οποία κρατάμε τα 3.
Με όμοιο τρόπο χρησιμοποιώντας μικρό ποτηράκι χωρίζουμε το νερό μας!
Μέσα από αυτή τη δράση εξοικειώνονται με την έννοια του κλάσματος και ταυτόχρονα βλέπουν ένα παράδειγμα χρήσης τους στην καθημερινή ζωή.
2η Δράση: Μέτρηση και μονάδες μέτρησης μήκους
Μας καλεί μία κυρία που θέλει να αγοράσει καπάκια για βάζα από το διαδίκτυο. Διαπιστώνει ότι υπάρχουν σε πολλά μεγέθη και δυσκολεύεται να μετρήσει την "περίμετρο" αυτού που χρειάζεται.
Για να τη βοηθήσουμε έχουμε όλοι το καπάκι μπροστά μας και διαπιστώνουμε ότι με το χάρακα δεν μπορεί να μετρηθεί αφού είναι κυκλικό.
Αποφασίζουμε να δημιουργήσουμε ένα φιδάκι με την πλαστελίνη το οποίο θα τυλίξει το καπάκι! Έπειτα το ξετυλίγουμε και το μετρούμε με το χάρακα.
Στη συνέχεια παίζουμε με τις μονάδες μέτρησης μήκους. Κόβουμε το φιδάκι μας ακριβώς στα 10 εκατοστά οπότε βλέπουμε μπροστά μας το δεκατόμετρο. Έπειτα ενώνουμε 10 τέτοια στη σειρά για να δούμε πόσο μεγάλο είναι το λεγόμενο μέτρο!!
3η Δράση: x και : 10, 100, 1000, ...
Μας καλεί ένας έμπορος που πουλάει ποτήρια στην τιμή 3,2 ευρώ το καθένα. Ο ένας πελάτης του ζήτησε 5 κομμάτια , ο άλλος 7 και χρειάζεται πολύ χρόνο να πολλαπλασιάζει κάθε φορά τον δεκαδικό αριθμό, αφού σήμερα χάλασε το κομπιουτεράκι του. Πόσα κομμάτια πρέπει να πουλάει ώστε να γίνεται ο υπολογισμός πολύ γρήγορα;
Τα παιδιά προτείνουν με ποιον αριθμό θα βόλευε να πολλαπλασιάσουμε τον δεκαδικό ώστε να γίνει πολύ εύκολα νοερά. Μετά από προτάσεις καταλήγουμε στο 10 και έπειτα ξεκινούμε ένα παιχνίδι χρησιμοποιώντας τους αριθμούς 10, 100, 1000, … σε πολλαπλασιασμούς και διαιρέσεις δεκαδικών.
Για το παιχνίδι μας χρησιμοποιούμε την κατασκευή που φαίνεται στην εικόνα. Υπάρχουν μεγάλοι αριθμοί ύψους 20 εκ. με δύο τρύπες ώστε να προσαρμόζονται στις κρεμάστρες της κατασκευής. Η υποδιαστολή είναι ένα ελαστικό κομμάτι στερεωμένο σε ράβδο, η οποίο κινείται αριστερά δεξιά σε ένα μεταλλικό σιδηρόδρομο ώστε καθώς κινείται να μετατοπίζεται η υποδιαστολή μεταξύ των αριθμών.
Όλα τα παιδιά χωρίζονται σε δύο ομάδες μία του «επί» και μία του «διά». Το κάθε παιδί έχει το ρόλο ενός μηδενικού. Όταν σηκώνω καρτέλα που γράφει « x 100 » , αφού έχει δύο μηδενικά πρέπει δύο παιδιά της ομάδας «επί» να γυρίσουν τη δεξιά τροχαλία ώστε να μετακινηθεί η υποδιαστολή δύο θέσεις δεξιά. Όμοια επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία για διάφορες διαιρέσεις και πολλαπλασιασμούς ώστε όλα τα παιδιά να έχουν ρόλο. Εάν χρειαστεί να συμπληρωθούν επιπλέον μηδενικά στην κατασκευή τα παιδιά θα τα κρεμάσουν μπροστά ή πίσω από τον αριθμό.
Σε αυτή τη δράση οι μαθητές εξοικειώνονται με τη χρήση των αριθμών 10, 100, 1000, … σε πολλαπλασιασμούς ή διαιρέσεις με διασκεδαστικό τρόπο για να πάψουν να μπερδεύουν το αν η υποδιαστολή πρέπει να κινηθεί δεξιά ή αριστερά. Ταυτόχρονα το διασκεδάζουν με ομαδικό πνεύμα και συνεργασία!
4η Δράση: Μέτρηση και μονάδες μέτρησης εμβαδού
Μας καλεί μια κυρία που θέλει να γυαλίσει το μάρμαρο του πατώματός της τρίβοντάς το με ένα ειδικό μηχάνημα. Ο μάστορας που χειρίζεται το μηχάνημα ζήτησε να μάθει πόσο μεγάλο είναι το πάτωμα για να υπολογίσει πόσο χρόνο θα χρειαστεί και πόσο θα κοστίσει η εργασία του. Όμως εκείνη πώς θα του εξηγήσει πόσο μεγάλο είναι το πάτωμα; Δυσκολεύεται.
Για να το ερευνήσουμε διαθέτουμε ένα ταμπλό lego ως πάτωμα. Το κάθε διαθέτει τουβλάκια lego διαφορετικού μεγέθους και καλείται να καλύψει με αυτά όλο το πάτωμα.
Καθώς μετρούμε πόσα τετραγωνάκια χώρεσαν διαπιστώνουμε ότι καθένας βρήκε διαφορετικό αποτέλεσμα! Έτσι καταλήγουμε ότι χρειαζόμαστε ίδια μονάδα μέτρησης ώστε να γίνεται σωστή συνεννόηση μεταξύ μας. Τότε βγάζουμε μία σφραγίδα που έχει αποτύπωμα ακριβώς ένα τετραγωνικό εκατοστό ώστε να το γνωρίσουμε.
Στη συνέχεια τους εξηγώ ότι το τετραγωνικό πινακάκι τους αντιστοιχεί σε 100 τέτοια και λέγεται τετραγωνικό δεκατόμεντρο και τέλος ανοίγω το μεγαλύτερο τετράγωνο για μέτρηση πατώματος που είναι το τετραγωνικό μέτρο!
5η Δράση: Συντεταγμένες στο επίπεδο
Μας καλεί μία μητέρα γιατί ο γιος της ενεργοποίησε κατά λάθος το συναγερμό του σπιτιού και δεν μπορεί να τον απενεργοποιήσει. Ο συναγερμός είναι ένα ταμπλό με πολλούς διακόπτες. Στις οδηγίες απενεργοποίησης δίνονται οι συντεταγμένες (1, 4) και (5, 6) οι οποίες αντιστοιχούν στους διακόπτες που πρέπει να πατήσει ώστε να απενεργοποιηθεί ο συναγερμός αλλά δεν καταλαβαίνει ποιοι είναι.
Ένα – ένα τα παιδιά σηκώνονται και δοκιμάζουν διαισθητικά να απενεργοποιήσουν το συναγερμό ενώ ταυτόχρονα οι υπόλοιποι στα πινακάκια τους γράφουν την γνώμη τους και τη δείχνουν για βοήθεια.
Όταν πλέον εντοπίσουμε τους σωστούς διακόπτες βγάζουμε τα συμπεράσματά μας και συζητούμε για τις έννοιες της τετμημένης, τεταγμένης και συντεταγμένες και συζητούμε που βρίσκουν εφαρμογή στον κόσμο.
